Kleinschalig Wonen

Op dinsdagmiddag krijg ik een telefoontje van het verpleeghuis. De situatie met mijn moeder is niet langer houdbaar, meldt een kordate stem. Ze loopt te vaak weg, ze valt te veel en er is te weinig controle op de afdeling. Het is wachten op een ongeluk. Op de gesloten afdeling is een plekje vrijgekomen en daar moet ze dus naar toe. Aanstaande donderdag welteverstaan. 

Dan komt het door mijn moeder zo gevreesde doemscenario dus toch uit. Ik schrik ervan, het nieuws komt ondanks alle signalen toch nog onverwacht. Maar er zit niks anders op. Ik verzet mijn afspraken van donderdag, mijn man regelt weer een aanhangwagen en zo rijden we donderdagochtend naar Budel. 

Als ik de trap oploop naar de verdieping waar mijn moeder de afgelopen ruim viereneenhalf jaar heeft gewoond, zie ik haar zitten in de huiskamer. Met haar rug naar de deur, in de rolstoel, een beetje ingezakt en helemaal alleen. Ik schiet vol. Als ik haar begroet, kijkt ze me verrast aan. Margo? Als ik haar vertel dat ze vandaag gaat verhuizen naar een andere afdeling, waar ze beter voor haar kunnen zorgen, haalt ze haar schouders op.  

Op haar kamer worden we begroet door de verpleegkundige van de afdeling Kleinschalig Wonen. Voor we verhuizen, eerst een rondleiding. We lopen een lange gang door en diverse deuren die met codes en sleutels opengaan. Het eerste wat opvalt als we binnenkomen, is een grote foto van de snoepwinkel van ‘Lexke’, waar ieder kind vroeger ‘kluutjes’ kocht. “We proberen zo veel mogelijk elementen van vroeger op de afdeling te brengen”, vertelt de verpleegkundige. “Er zijn ‘straten’ met straatnamen uit het dorp, foto’s van de Markt en andere bekende plekken.” Het voelt niet verkeerd. 

Maar toch, als we bij haar nieuwe kamer komen, barst ik in tranen uit. Er is op zichzelf niks mis mee, maar het is wel erg klein en ruimte voor persoonlijke spullen is er amper. Een plankje voor wat foto’s, een paar foto’s aan de muur, haar gemakkelijke stoel en een klein tafeltje. Geen tv?  “Heeft ze niet meer nodig”, vertelt de verpleegkundige. “Het is de bedoeling dat de bewoners zo veel mogelijk in de huiskamer zijn en daar is ook een tv. Drie keer per dag zijn er activiteiten en we stimuleren dat de bewoners meedoen of er in elk geval bij zitten.” Ik ben benieuwd wat mijn moeder daarvan zal vinden. Die is altijd erg op zichzelf geweest en ook in het verpleeghuis had ze de deur van haar kamer het liefste dicht. Het zal aanpassen worden.

Dan haal ik samen met de verpleegkundige mijn moeder op. Het lijkt erop dat mijn zorgen groter zijn dan die van haar, want ze kijkt totaal niet vreemd op van haar nieuwe omgeving. Begrijpt ze waar ze nu is? Ik probeer het uit te leggen, maar meer dan een schouderophalen krijg ik niet. We zetten haar aan tafel in de huiskamer, waar ze meteen in slaap valt. 

Mijn man en ik stropen de mouwen op, halen haar oude kamer leeg, laden de auto en aanhangwagen vol met spullen voor de sloop, kringloop en onze kelder. Haar nieuwe kamertje richten we zo gezellig mogelijk in. Als we aan het einde van de middag klaar zijn, gaan we nog even bij mijn moeder in de huiskamer zitten. Ze slaapt nog steeds. Ik maak haar wakker, we drinken een kopje koffie samen. “Vind je het fijn hier?” vraag ik? “Weet ik niet”, antwoordt ze. Ik beloof zo snel mogelijk weer langs te komen. “Fijn”, zegt ze. Ik slik mijn tranen weg. Als ik bij het weggaan nog even omkijk, zijn haar ogen alweer gesloten.