De rode of de groene knop?

Af en toe krijg ik een ‘cadeautje’ van een opdrachtgever. Dan mag ik (betaald) naar een interessante lezing of workshop om er een ronkend artikel over te schrijven. Onlangs was het weer zover. Of ik een lezing van Elke Geraerts wil bijwonen. Tuurlijk wil ik dat. Elke Geraerts is een Belgische professor die alles weet over stress en mentale veerkracht. Haar tips voor meer energie en meer veerkracht zijn makkelijk toepasbaar en – na twee weken oefenen – weet ik, ze werken ook nog!

Wie kent deze situatie niet: je staat na een lange werkdag in de rij bij de supermarkt met voor je alleen maar oude mensen. Dan betrap je jezelf toch onvermijdelijk op de gedachte ‘waarom doen die mensen nú boodschappen, terwijl ze de hele dag de tijd hebben’? Of je zit je op te vreten in de file op weg naar een belangrijke afspraak. Of de trein staat stil in een weiland, zonder een enkele mededeling van de NS, terwijl je toch echt op tijd moet zijn. Enfin, iedereen kan zo’n soort situatie bedenken. Je voelt de irritatie opborrelen en voordat je het weet is je stemming tot beneden het vriespunt gedaald. Volgens Elke Geraerts is dat niet nodig. We hebben namelijk de keuze uit een rode en een groene knop. De rode knop: ik erger me kapot. Niet zo slim, want negatieve gevoelens blijven niet alleen lang hangen, ze wekken ook andere negatieve gevoelens op. Zo kun je je hele dag binnen een paar minuten vakkundig verpesten. Het alternatief is de groene knop. Stel jezelf daarvoor de simpele vraag: ‘wat was ik zojuist aan het denken?’ Dat brengt je namelijk terug naar het moment en de stemming van vóór de irritatie. Dat brengt relativering, minder negativiteit en rust. Ik weet, dit klinkt te simpel om waar te zijn, maar het werkt als een tierelier!

Een mooie metafoor is die van de olifant en konijnen. De olifant, dat is de taak die je die dag moet afkrijgen. De konijnen, dat zijn de vele e-mails, appjes en andere stoorzenders die jou er juist van weerhouden aan de olifant te werken. Door een goed dagritme te creëren, houd je de konijnen in hun hok. Stel eerst vast op welk moment van de dag je op je best bent. Reserveer dat moment voor het werk dat die dag per se af moet en dat focus vraagt. Markeer dat moment met een aandachtsritueel. Dat kan een bepaald muziekje zijn, ademhalingsoefeningen, een bepaald geluid, maakt niet uit wat. Als het maar iets is dat uniek is voor dat ene moment. Het brein krijgt dan namelijk het signaal dat het nú aan de bak moet. Dus nee, een kop koffie werkt dan niet, want die is niet uniek. Ik heb geprobeerd zo’n aandachtsritueel te creëren met (open deur) ‘Maximum Concentration’, een afspeellijst op Spotify. En verdomd, het werkt!

Naast een heleboel dingen die ik eigenlijk wel weet (regelmatig ontspannen in de buitenlucht, de telefoon wat vaker wegleggen) heeft Elke Geraerts nog een goed advies. Stel jezelf af en toe de ‘waarom-vraag’. Waarom doe ik het werk dat ik doe? Past het nog wel bij me? Die vraag heb ik mezelf toevallig vorige week gesteld, toen ik op een basisschool een gastles moest geven over mijn beroep. Kijk, zo zorgen mijn opdrachtgevers niet alleen voor brood op de plank, maar houden ze me in alle opzichten ook nog fit voor de job.